Review Đền Nguyên Phi Ỷ Lan: Sự tích & Kinh nghiệm đi lễ

Đền Nguyên Phi Ỷ Lan hay còn gọi là Đền Bà Tấm. Nơi đây không chỉ là một di tích lịch sử linh thiêng mà còn là nơi lưu giữ những bảo vật quốc gia vô giá từ thời Lý. Ngôi đền là nơi thờ phụng Hoàng Thái hậu Ỷ Lan, người phụ nữ tài sắc vẹn toàn, hai lần nhiếp chính giúp vua trị nước. Bài viết này, Du Lịch Checkin sẽ chia sẻ chi tiết về sự tích, kiến trúc độc đáo và kinh nghiệm đi lễ cầu bình an, tài lộc tại chốn linh thiêng này.

Giới thiệu về Đền Nguyên Phi Ỷ Lan

Trước khi đến chiêm bái, hãy cùng tìm hiểu đôi nét về vị trí và câu chuyện cuộc đời đầy thăng trầm của vị Quốc Mẫu nổi tiếng này.

Đền Nguyên Phi Ỷ Lan ở đâu?

Đền Nguyên Phi Ỷ Lan tọa lạc tại xã Dương Xá, huyện Gia Lâm, TP. Hà Nội. Đền nằm ngay bên mặt đường Quốc lộ 5 tuyến Hà Nội – Hải Phòng, cách trung tâm thủ đô khoảng 15km về phía Đông. Đây là quê hương và cũng là nơi thờ chính của bà. Quần thể di tích rộng khoảng 3ha bao gồm Chùa, Đền, Điện Sơn Trang và Thủy Đình, tạo nên một không gian văn hóa tâm linh thanh tịnh giữa lòng phố thị ồn ào.

Nguyên Phi Ỷ Lan là ai?

Bà tên thật là Lê Thị Yến sinh năm 1044, xuất thân là một cô gái hái dâu, nuôi tằm. Giai thoại nổi tiếng nhất về bà là câu chuyện đứng tựa gốc lan. Năm 1063, vua Lý Thánh Tông đi cầu tự, dân chúng đổ xô ra xem, duy chỉ có người con gái ấy vẫn điềm nhiên đứng tựa vào gốc cây lan. Cảm mến trước vẻ đẹp và sự thông tuệ, vua rước bà về cung, phong là Ỷ Lan phu nhân.

Trong lịch sử, bà là người phụ nữ duy nhất hai lần buông rèm nhiếp chính, giúp vua đánh thắng giặc Chiêm Thành và quân Tống xâm lược, đưa đất nước Đại Việt bước vào thời kỳ hưng thịnh. Người dân tôn kính gọi bà là Quan Âm Nữ. Tuy nhiên, cuộc đời bà cũng gắn liền với vụ án oan nghiệt chốn hậu cung khiến Thượng Dương Hoàng hậu và 72 cung nữ bị bức tử. Để sám hối, bà đã cho xây dựng 72 ngôi chùa trên khắp đất nước, đó cũng là lý do vì sao ngày nay có rất nhiều đền thờ Nguyên Phi Ỷ Lan ở khắp nơi.

Hướng dẫn đường đi đến Đền Bà Tấm Gia Lâm

Đường đến đền rất thuận tiện, bạn có thể lựa chọn nhiều phương tiện khác nhau.

Di chuyển bằng phương tiện cá nhân

Từ trung tâm Hà Nội, bạn đi qua cầu Chương Dương hoặc cầu Vĩnh Tuy để sang quận Long Biên. Sau đó, đi thẳng theo đường Quốc lộ 5 hướng đi Hải Phòng. Chạy khoảng 10km, qua cầu vượt Phú Thụy một đoạn sẽ thấy cổng đền Nguyên Phi Ỷ Lan Gia Lâm Hà Nội uy nghi nằm bên tay phải.

Di chuyển bằng xe buýt

Bạn có thể bắt tuyến xe buýt số 40 (Công viên Thống Nhất – Văn Lâm) hoặc tuyến 52A (Công viên Thống Nhất – Lệ Chi). Điểm dừng nằm ngay gần cổng đền (Trạm Dương Xá), bạn chỉ cần đi bộ vài phút là tới.

Khám phá kiến trúc và bảo vật Quốc gia tại Đền

Điểm đặc biệt nhất của đền Nguyên Phi Ỷ Lan Hà Nội chính là hệ thống kiến trúc độc đáo và những hiện vật quý giá còn lưu giữ được qua hàng ngàn năm.

Tượng đài Nguyên Phi Ỷ Lan lớn nhất Việt Nam

Ngay tại quảng trường phía trước đền là bức tượng đài Hoàng Thái hậu Ỷ Lan được đúc bằng đồng nguyên chất, cao 9,1m và nặng tới 30 tấn. Đây được ghi nhận là tượng đồng Ỷ Lan lớn nhất Việt Nam, thể hiện uy nghi và đức độ của bậc Mẫu nghi thiên hạ.

Đôi sư tử đá thời Lý

Bước vào tòa Tam bảo, bạn sẽ choáng ngợp trước đôi sư tử đá được tạc từ khối đá nguyên khối, cao 1,2m, rộng 1,36m. Khác với sư tử đá Trung Quốc thường nhe nanh múa vuốt, sư tử đá thời Lý tại đây có tạo hình rất mềm mại, trên trán khắc chữ Vương (Vua), miệng ngậm ngọc, tư thế phủ phục vờn ngọc thể hiện sức mạnh quy phục Phật pháp và uy quyền Hoàng gia. Đây là bảo vật vô giá được công nhận là Bảo vật Quốc gia năm 2020.

Khám thờ và Hố khai quật khảo cổ

• Khám thờ sơn son thếp vàng: Một tuyệt tác điêu khắc gỗ thời Mạc (thế kỷ 16) cũng được công nhận là Bảo vật Quốc gia, được chạm trổ rồng phượng tinh xảo.
• Hố khai quật khảo cổ: Ngay phía sau thượng điện, các nhà khảo cổ đã tìm thấy dấu tích nền móng của 3 tầng văn hóa chồng lên nhau: Lớp dưới cùng là thời Lý (năm 1115), lớp giữa thời Lê và trên cùng là thời Nguyễn. Điều này minh chứng cho sự tồn tại bền bỉ và vị thế quan trọng của ngôi đền qua các triều đại.

Lễ hội Đền Nguyên Phi Ỷ Lan diễn ra vào thời gian nào?

Hàng năm, lễ hội đền được tổ chức trọng thể để tưởng nhớ công ơn của bà.

• Thời gian: Lễ hội diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 19 đến 21 tháng 2 Âm lịch. Trong đó, ngày 20 tháng 2 là Chính hội (tương truyền là ngày bà đăng quang Hoàng thái hậu). Ngoài ra, còn có ngày lễ 25 tháng 7 Âm lịch là ngày giỗ của bà.
• Các nghi thức đặc sắc: Lễ hội có nghi thức rước nước từ giếng ngọc làng Sủi về đền để bao sái tượng, lễ dâng hương, múa lân sư rồng và các trò chơi dân gian như cờ tướng, tổ tôm điếm… thu hút đông đảo du khách thập phương.

Kinh nghiệm đi lễ Đền Nguyên Phi Ỷ Lan

Để chuyến đi lễ được trọn vẹn và đúng nghi thức, bạn hãy tham khảo những kinh nghiệm sau đây.

Đến Đền Ỷ Lan cầu gì?

Nhiều người thắc mắc đền Nguyên Phi Ỷ Lan cầu gì là linh nghiệm nhất? Dân gian tin rằng bà Ỷ Lan là người phụ nữ tài đức, lại có công sinh hạ vua Lý Nhân Tông nhờ cầu tự, nên ngôi đền rất linh thiêng trong việc:

• Cầu con cái: Rất nhiều cặp vợ chồng hiếm muộn đến đây để xin lộc con cái, mong mẹ tròn con vuông.
• Cầu duyên: Các bạn trẻ đến cầu tình duyên suôn sẻ, gia đạo êm ấm.
• Cầu tài lộc, công danh: Giới kinh doanh, sĩ tử cũng thường đến đây để xin trí tuệ sáng suốt, công việc hanh thông như tài trị nước của bà.

Hướng dẫn sắm lễ và dâng hương đền Nguyên Phi Ỷ Lan

Việc sắm lễ tùy thuộc vào lòng thành và điều kiện của mỗi người, nhưng cơ bản nên chuẩn bị:

• Lễ chay: Hương, hoa tươi (hoa hồng, hoa cúc, hoa ly…), quả (ngũ quả), oản, xôi chè… dùng để dâng ban Phật, ban Thánh Mẫu.
• Lễ mặn: Gà luộc, giò, thịt lợn… (nếu có) chỉ được dâng tại ban Công đồng, tuyệt đối không dâng tại ban Phật.
• Quy trình hành lễ: Bạn nên thắp hương tại tượng đài Nguyên Phi Ỷ Lan ngoài sân trước, sau đó vào dâng hương tại Tiền đường, Trung đường và cuối cùng là Hậu cung.

Văn khấn Đền Nguyên Phi Ỷ Lan chuẩn

Để thuận tiện cho việc khấn vái, bạn có thể tham khảo bài văn khấn đền Nguyên Phi Ỷ Lan ngắn gọn sau đây:

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật.

Con lạy Đức Lý Triều Đệ Tam Hoàng Thái Hậu (Nguyên Phi Ỷ Lan).

Hôm nay là ngày… tháng… năm…

Tín chủ con là:………….. Ngụ tại:……………………

Con thành tâm sửa biện hương hoa, lễ vật, kim ngân, trà quả… xin dâng lên trước án.

Cúi xin Đức Quốc Mẫu thương xót tín chủ, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.

Cầu xin Người che chở cho gia đình con được bình an, mạnh khỏe, công việc hanh thông, tài lộc vượng tiến, vạn sự như ý (hoặc cầu con cái, tình duyên tùy ý nguyện).

Con người trần mắt thịt, lễ bạc tâm thành, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Những lưu ý quan trọng khi đến đền Nguyên Phi Ỷ Lan

• Trang phục: bạn cần mặc trang phục kín đáo, lịch sự, không mặc váy ngắn, quần đùi vào lễ.
• Thái độ: Đi nhẹ, nói khẽ, không chen lấn xô đẩy.
• Bảo vệ di tích: Tuyệt đối không sờ tay, xoa tiền vào các hiện vật, đặc biệt là đôi sư tử đá và các bia đá cổ để tránh làm mòn, hư hại bảo vật quốc gia.

Các địa điểm tham quan lân cận đền

Sau khi lễ đền, bạn có thể kết hợp tham quan các địa điểm nổi tiếng gần đó:

• Chùa Sủi: Cách đền khoảng 3km, là nơi bà Ỷ Lan từng về cầu tự và sinh ra vua Lý Nhân Tông.
• Làng gốm Bát Tràng: Cách khoảng 5km, nơi bạn có thể trải nghiệm vuốt nặn gốm và mua sắm.
• Vinhomes Ocean Park: Khu đô thị biển hồ nhân tạo hiện đại ngay gần đó để vui chơi, ăn uống.

FAQ – Câu hỏi thường gặp

Hy vọng những chia sẻ chi tiết về Đền Nguyên Phi Ỷ Lan trên đây sẽ giúp bạn có thêm một điểm đến tâm linh ý nghĩa trong hành trình khám phá văn hóa lịch sử của mình. Hãy một lần ghé thăm nơi đây để tìm lại sự bình yên trong tâm hồn và cầu mong những điều tốt đẹp nhất cho gia đình nhé. Nếu có dịp đi lễ, đừng quên chia sẻ những khoảnh khắc đẹp của bạn với Du Lịch Checkin nha!

Xem thêm:

• Đền Dầm Thường Tín: Văn khấn, sắm lễ & kinh nghiệm đi hội
• Miếu thờ Cô Bé Mai Hoa: Sự tích, văn khấn & kinh nghiệm đi lễ
• Đền Lư Giang Hà Nội: Lịch sử, kiến trúc và kinh nghiệm đi lễ