Đền Ông Hoàng Mười Nghệ An là một trong những điểm hành hương nổi tiếng và linh thiêng bậc nhất miền Trung. Nơi đây không chỉ gắn liền với những giai thoại về vị quan văn võ song toàn, mà còn là nơi hiếm hoi lưu giữ phần mộ thực sự của Ngài. Trong bài viết dưới đây, Du Lịch Checkin sẽ chia sẻ kinh nghiệm đi lễ, cách sắm lễ và bài văn khấn chuẩn.
Giới thiệu đôi nét về đền Ông Hoàng Mười
Đền Ông Hoàng Mười ở đâu? Giờ mở cửa
Đền Ông Hoàng Mười còn gọi là đền Mỏ Hạc hay đền Xuân Am, tọa lạc tại làng Xuân Am, xã Hưng Thịnh, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An.
Ngôi đền cách trung tâm thành phố Vinh chỉ khoảng 7km. Nôi đền sở hữu một vị trí tuyệt đẹp, phía trước là dòng sông Lam, bao quanh đền là dòng sông Cồn Mộc uốn khúc, nhìn sang bờ bên kia là núi Dũng Quyết và đền thờ Phượng Hoàng Trung Đô của vua Quang Trung.
- Giờ mở cửa: Đền mở cửa từ 05:30 sáng đến 22:00 đêm tất cả các ngày trong tuần.
- Giá vé tham quan: Miễn phí 100%. (Du khách đi xe tự túc chỉ mất phí gửi xe khoảng 5.000 VNĐ/xe máy và 30.000 VNĐ/ô tô).
Đền Ông Hoàng Mười thờ ai? Sự tích
Đền Ông Hoàng Mười thờ chính là Quan Hoàng Mười, đồng thời phối thờ các vị Phúc thần như: Thánh Mẫu Liễu Hạnh, Mẫu Tứ Phủ, Song Đồng Ngọc Nữ, Lê Khôi, và Quận công Trịnh Trung.
Về lai lịch của Ông Hoàng Mười, hiện nay dân gian và giới nghiên cứu lịch sử truyền miệng 3 dị bản khác nhau:
- Theo tín ngưỡng Tứ Phủ: Ông Hoàng Mười là người con trai thứ 10 của Vua Cha Bát Hải Động Đình. Thấy nhân gian cơ cực, ông vâng lệnh giáng trần để giúp dân, giúp nước, được giao toàn quyền khâm sai trấn thủ xứ Nghệ.
- Góc độ Lịch sử (Dị bản Nguyễn Xí): Dân gian xứ Nghệ tin rằng, ngài là hiện thân của Nguyễn Xí, vị tướng tài ba dưới thời Vua Lê Thái Tổ có công lớn dẹp giặc Minh. Tương truyền, trong một lần du thuyền trên sông, ngài bị nhấn chìm ở chân núi Hồng Lĩnh. Khi thi thể nổi lên, sắc mặt ngài vẫn hồng hào. Lúc bấy giờ, trên trời xuất hiện mây ngũ sắc kết thành hình xích mã rước ông về trời.
- Góc độ Lịch sử (Dị bản Lê Khôi): Một số tài liệu khác lại cho rằng, ngài chính là Lê Khôi, cháu ruột và là vị tướng xuất sắc theo Lê Lợi chinh chiến suốt 10 năm chống quân Minh.
Bí ẩn Mộ Ông Hoàng Mười ngay trong khuôn viên đền
Đây là chi tiết đặc biệt nhất phân biệt đền Ông Hoàng Mười ở Nghệ An với đền thờ vọng ở Hà Tĩnh.
Nằm cách khu vực đền chính chỉ khoảng 10 mét về phía Đông là Khu lăng mộ Ông Hoàng Mười. Trong chuyến tham quan vừa rồi, tôi thấy khu mộ được xây dựng theo hình thức phương đình (4 mặt), có mái che, cặp trụ biểu, lư hương bằng đá và cặp ngựa đá trấn giữ hai bên.
Điểm tâm linh kỳ bí nhất tại đây chính là giai thoại “Mối tự đùn thành mộ”. Theo lời kể của các bậc cao niên trong làng, xưa kia trong một trận chiến ác liệt, ngựa của ngài bị giặc bắn gãy cổ. Ngài nén đau cưỡi ngựa chạy về đến đúng vị trí đền hiện nay thì ngã xuống tử trận. Khi nhân dân chưa kịp chuẩn bị mai táng, một đàn mối đã tự động đùn đất lên bao phủ thi hài ngài, tạo thành một ngôi mộ.
Dân làng xót thương đã lập đền thờ ngay sát ngôi mộ đó. Ngày nay, khi đến khu lăng mộ, du khách sẽ đọc được hai câu đối chữ Hán ghi nhận công đức của ngài:
- “Vua tặng sắc phong mừng vẫn đẹp / Thiên sinh thần dụ dực phong đô” (Dù ngài tử trận nhưng sắc phong vua ban vẫn còn mãi, đời đời được thờ phụng).
- “Lê triều hiển hách trung lương tướng / Nam quốc phương danh thượng đẳng thần” (Tôn vinh ngài là trung thần triều Lê và là vị Thượng đẳng thần của nước Nam).
Đến đền Ông Hoàng Mười cầu gì linh nghiệm nhất?
Đền Ông Hoàng Mười nổi tiếng khắp cả nước với câu truyền miệng cầu được ước thấy. Tầng lớp doanh nhân, công chức, học sinh sinh viên đến đây chủ yếu để cầu nguyện:
- Cầu công danh, thăng quan tiến chức: Tương truyền ngài là vị tướng tài ba có công lớn, nên những người đang mong muốn thăng tiến trong sự nghiệp thường về đây xin lộc. Một chi tiết thực tế rất hay trên ban thờ của ngài đó là luôn đặt song song một thanh Kiếm (trừ tà, dẹp giặc) và một Bút Ngọc (ban lộc thi cử, công danh) thể hiện sự “văn võ song toàn”.
- Cầu tài lộc, buôn bán: Người làm kinh doanh tin rằng ngài luôn ban phát tài lộc cho chúng sinh, giúp công việc buôn bán thuận buồm xuôi gió.
- Cầu bình an, sức khỏe: Xin ngài che chở cho gia đạo êm ấm, tai qua nạn khỏi.
Kiến trúc đền thờ Ông Hoàng Mười có gì đặc sắc?
Được xây dựng từ năm 1634, đền Ông Hoàng Mười không chỉ là một công trình tín ngưỡng mà còn là một chứng nhân lịch sử kiên cường của vùng đất xứ Nghệ.
Cảnh quan đền tựa non đạp thủy bên dòng sông Cồn Mộc
Một câu chuyện lịch sử xúc động ít người biết đó là trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, khu vực đền nằm đúng vào tọa độ ném bom ác liệt của máy bay địch. Để bảo vệ di tích khỏi sự tàn phá, nhân dân địa phương đã tự tay tháo dỡ các hạng mục của đền đem về làng cất giấu. Mãi đến năm 1995, đền mới được phục dựng lại trên nền móng cũ.
Hiện nay, khuôn viên đền rộng hơn 1 hecta, được quy hoạch đồng bộ. Bước qua Cổng Tam Quan uy nghi với 1 cổng lớn cho Vua chúa và 2 cổng phụ cho dân thường, du khách sẽ gặp bức Bình phong có bích họa Ông Hổ với ngụ ý che chắn tà khí, bảo vệ sự thanh tịnh cho điện thờ. Tiếp đó là Tắc môn, Đài Trung Thiên, Lầu Cô, Lầu Cậu nằm đối xứng hài hòa.
Không gian kiến trúc gỗ truyền thống và 21 đạo sắc phong
Khu vực thờ tự chính mang đậm phong cách kiến trúc thời nhà Nguyễn, bao gồm 3 tòa điện liên tiếp: Hạ điện (Đền Trình), Trung điện và Thượng điện (Cung Cấm).
Vật liệu xây dựng đền chủ yếu bằng gỗ quý, được sơn son thếp vàng vô cùng rực rỡ. Các thanh xà, rường cột được chạm trổ thủ công họa tiết Tứ Linh (Long, Lân, Quy, Phụng) lồng ghép với các hoa văn thực vật cách điệu. Tại Thượng điện, nơi linh thiêng nhất đặt tượng thờ Ông Hoàng Mười. Không gian ở đây luôn nghi ngút khói nhang trầm.
Đặc biệt, đền hiện vẫn đang bảo lưu hệ thống đồ tế khí, tượng pháp và 21 đạo sắc phong cùng các bản thần tích chữ Hán do các triều đại phong kiến ban tặng.
Lễ hội đền Ông Hoàng Mười Nghệ An diễn ra vào ngày nào?
Lễ hội đền Ông Hoàng Mười đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia vào năm 2019.
Hàng năm, đền có 2 kỳ lễ hội chính:
- Lễ hội khai điểm: Diễn ra vào Rằm tháng 3 Âm lịch (với nghi thức rước sắc phong bằng đường thủy rất độc đáo).
- Lễ hội chính (Lễ giỗ Ông Hoàng Mười): Diễn ra vào ngày mùng 9 và mùng 10 tháng 10 Âm lịch.
Trải nghiệm độc đáo trong mùa Lễ hội:
- Phần Lễ: Chiều mùng 9 Âm lịch, du khách sẽ được chứng kiến nghi thức Rước sắc phong linh thiêng từ nhà thờ họ Nguyễn về đền Ông Hoàng Mười. Cùng với đó là các lễ mộc dục (tắm tượng), lễ yết cáo, đại tế và diễn xướng nghi lễ Hầu Đồng. Trong giá chầu, Thanh Đồng sẽ khoác áo Vàng đặc trưng, múa cờ, múa quạt lẫm liệt thể hiện phong thái oai phong, hào hoa của Ngài.
- Phần Hội: Đêm mùng 9 diễn ra lễ thả hàng ngàn hoa đăng rực rỡ trên sông Cồn Mộc. Ngày mùng 10 sẽ có giải đua thuyền truyền thống vô cùng sôi động với sự tham gia của các đội chèo đến từ Nam Đàn, Đô Lương, Hoàng Mai…
Kinh nghiệm đi lễ đền Ông Hoàng Mười ở Nghệ An
Thời điểm lý tưởng để đi lễ đền Ông Hoàng Mười
Đền nhộn nhịp nhất là từ Tết Nguyên đán đến hết tháng 3 Âm lịch và tháng 10 Âm lịch.
Nếu bạn muốn trải nghiệm không khí lễ hội hầu đồng náo nhiệt, hãy đi vào đúng dịp hội. Ngược lại, nếu bạn muốn vãn cảnh, tĩnh tâm chiêm bái, hãy chọn đi vào các ngày thường trong tuần.
Đi lễ đền Ông Hoàng Mười cần chuẩn bị những gì?
Tùy vào điều kiện kinh tế và lòng thành, bạn có thể tự chuẩn bị lễ ở nhà hoặc mua tại các ki-ốt dọc lối vào đền.
- Lễ chay: Nhang (trầm), nến trắng/vàng, hoa tươi (thường chọn hoa cúc vàng, hoa sen), trái cây, bánh kẹo, trà, trầu cau.
- Lễ mặn: Xôi, chè, gà luộc, giò chả, rượu.
- Đồ mã (Tùy tâm): Tiền vàng lá, hia mạo, cờ quạt, ngựa giấy… Đặc biệt, màu Vàng là màu đặc trưng của Quan Hoàng Mười, nên các mâm lễ, đồ mã dâng lên ngài thường ưu tiên chọn màu vàng.
Sau khi làm lễ và hóa sớ xong, bạn có thể xin lại lộc như hoa quả, bánh kẹo,… để thụ lộc hoặc biếu người thân.
Sơ đồ hành lễ và những lưu ý khi dâng hương
- Quy tắc đi cửa: Khi bước qua cổng Tam Quan, bạn nên đi vào bằng cửa phụ bên phải và đi ra bằng cửa phụ bên trái. Tuyệt đối không đi cửa chính giữa.
- Sắp xếp lễ: Đặt lễ ngay ngắn trên các ban thờ. Hãy bắt đầu dâng hương từ Hạ điện (Đền Trình), qua Trung điện (thờ Đạo Mẫu, 12 Tiên Cô), đến Thượng điện (thờ Ông Hoàng Mười), và không quên ra thắp hương tại Khu lăng mộ bên ngoài.
- Ứng xử: Không sờ tay vào các pho tượng hay đồ cổ. Chỉ hóa vàng tại khu vực lò đốt quy định. Khi làm lễ, để điện thoại ở chế độ rung để không phá vỡ sự tĩnh lặng của chốn thiêng.
Bài văn khấn đền Ông Hoàng Mười chuẩn
Dưới đây là một đoạn văn khấn thông dụng, ngắn gọn và thành tâm dành cho khách thập phương khi dâng lễ trước ban Quan Hoàng Mười:
“Nam mô A Di Đà Phật! (Đọc 3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Vua cha Bát Hải Động Đình.
Con kính lạy Tam Tòa Thánh Mẫu, Tam phủ Công Đồng, Tứ phủ Vạn linh.
Con kính lạy Đức Thánh Hoàng Mười linh từ.
Tín chủ con là: … (Đọc rõ họ tên)
Ngụ tại: … (Đọc địa chỉ nhà hiện tại)
Hôm nay là ngày… tháng… năm… (Ngày Âm lịch),
Tín chủ con tâm thành lễ bạc, môt nén tâm hương, hoa quả xôi chè, dâng lên trước án.
Chúng con xin cúi đầu kính lạy Đức Thánh Hoàng Mười, ngài là bậc anh hùng văn võ song toàn, giáng trần độ quốc cứu dân. Nay con đến cửa Ngài, xin Ngài thương xót, chứng giám lòng thành, ban danh ban diện, ban quyền ban phép.
Cúi xin Ngài che chở, phù hộ độ trì cho con và gia quyến:
Bách bệnh tiêu tan, vạn bệnh tiêu tán, sức khỏe dồi dào.
Công việc hanh thông, sự nghiệp thăng tiến, buôn may bán đắt.
Tai qua nạn khỏi, vạn sự cát tường.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (Đọc 3 lần, cúi lạy 3 lạy).”
Gợi ý các địa điểm tham quan gần đền Ông Hoàng Mười
Nếu bạn có một lịch trình 2-3 ngày tại xứ Nghệ, sau khi chiêm bái đền Ông Hoàng Mười, hãy kết hợp tham quan các danh thắng nổi tiếng sau:
- Làng Sen quê Bác (Nam Đàn): Cách đền khoảng 15-20 phút di chuyển. Nơi lưu giữ những kỷ vật thiêng liêng về tuổi thơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
- Thành cổ Vinh: Cách đền khoảng 6km. Công trình quân sự bằng đá ong độc đáo được xây dựng từ thời vua Minh Mạng.
- Biển Cửa Lò: (Cách khoảng 20km). Bãi biển sôi động bậc nhất Bắc Trung Bộ, nơi bạn có thể thưởng thức đặc sản mực nháy tươi ngon.
FAQ – Câu hỏi thường gặp về Đền Ông Hoàng Mười
Tại sao có 2 đền Ông Hoàng Mười?
hiện nay có 2 ngôi đền cùng thờ Ông Hoàng Mười ở Nghệ An và ở Hà Tĩnh. Hai đền nằm ở hai bên bờ sông Lam. Lý do có 2 đền là vì theo truyền thuyết, khi thuyền của ngài bị chìm trên sông Lam, nhân dân cả hai bên bờ đều thương tiếc và cùng lập đền thờ. Trong đó, Đền Ông Hoàng Mười ở Nghệ An là đền gốc, nơi lưu giữ phần mộ thực sự của ngài, còn Đền Chợ Củi ở Hà Tĩnh là nơi ngài thường xuyên hiển linh, giáng đồng độ dân nên được coi là Đền thờ vọng.
Đền Ông Hoàng Mười có thu vé tham quan không?
Không. Đền Ông Hoàng Mười mở cửa hoàn toàn miễn phí cho mọi du khách thập phương.
Hy vọng với những chia sẻ về đền Ông Hoàng Mười từ Du Lịch Checkin, bạn đã sẵn sàng cho một chuyến hành hương về xứ Nghệ thật suôn sẻ, cầu được ước thấy và mang về nhiều tài lộc cho gia đình. Nếu bạn còn thắc mắc hay có câu hỏi nào khác, hãy để lại bình luận bên dưới để được hỗ trợ giải đáp nhé!
Văn Mạnh là một travel blogger với 5 năm kinh nghiệm du lịch Việt Nam, đã đặt chân đến hơn 40 tỉnh thành. Với chuyên môn sâu về lên lịch trình tự túc và khám phá ẩm thực địa phương, Mạnh cam kết mang đến những bài viết review chân thực và các mẹo du lịch hữu ích, giúp bạn có một chuyến đi trọn vẹn và tiết kiệm nhất.